
I CHING. GRAMATYKA PRZEMIANY. TOM I
Martin Novak • Wydanie dostępne na Amazon.pl
Zidentyfikowane wydanie: B0HMPRXF6Q. Karta bazuje na danych katalogowych i stanowi kontrolowany punkt wejścia do dalszej rozbudowy biblioteki.
Dostępne jest rozbudowane opracowanie tej książki. Fragment oryginału i zakup dostępne są w odsyłaczach poniżej.
O czym jest ta książka?
Pierwszy tom autorskiego opracowania I Ching, obejmujący heksagramy 1–30 górnej księgi Shangjing, komentarz historyczny i współczesny sposób refleksyjnego korzystania z przemian.
I Ching może być czytane jako starożytny system symboliczny, tekst filozoficzny i praktyka zadawania pytań. Tom I „Gramatyki Przemiany” prowadzi przez pierwszych trzydzieści heksagramów Zhouyi, od Qián i Kūn po Kǎn i Lí. Zawiera wprowadzenie do losowania monetami, komentarze i wyraźne rozróżnienie między interpretacją symbolu a ustalaniem faktu.
Górna księga — Shangjing
Tom obejmuje heksagramy H01–H30. Czytelnik przechodzi od siły i przyjmowania, przez czekanie, spór, wspólnotę, powrót i przeciążenie, do niebezpieczeństwa i jasności. Poszczególne obrazy zachowują własne nazwy oraz chińskie znaki.
Zhouyi i współczesne opracowanie
Publikacja łączy tekst Zhouyi z historycznym komentarzem i własną praktyką Martina Novaka. Ważne jest odróżnienie warstwy historycznej od nowych interpretacji przeznaczonych dla współczesnego odbiorcy.
Losowanie monetami
Wprowadzenie opisuje sposób pracy z monetami. Ta procedura może pomóc skupić uwagę i uporządkować pytanie, ale otrzymany wynik nie jest automatycznie informacją o przyszłości ani o intencjach innej osoby.
Gramatyka zmiany
Każdy heksagram stanowi inny obraz sytuacji. Zamiast doszukiwać się jednego uniwersalnego przesłania, czytelnik poznaje język relacji, czasu, działania i ograniczeń, który można wykorzystać do refleksji nad decyzją.
Przypisy i źródła
Tom zawiera przypisy do tekstu i wariantów, słownik pojęć oraz bibliografię. To przydatne dla czytelnika, który chce rozróżniać przekład, kontekst historyczny i współczesne komentarze.
Dla kogo?
Dla osób rozpoczynających przygodę z I Ching, czytelników filozofii chińskiej, praktyków pracy z symbolami oraz zainteresowanych historią Zhouyi.
Warto wiedzieć
I Ching przedstawiono jako praktykę duchową i narzędzie autorefleksji; interpretacje nie są dowodami faktów ani przepowiedniami. Tom pierwszy obejmuje 30 heksagramów, a nie kompletny zestaw 64.
Wybrane pozycje spisu treści z wydania źródłowego
- Wprowadzenie do I Ching
- Wstęp do tomu I
- Wprowadzenie do lektury
- Jak losować heksagramy z zastosowaniem monet
- H01 乾 Qián — Siła i właściwy moment
- H02 坤 Kūn — Przyjmowanie i podtrzymywanie
- H03 屯 Zhūn — Gdy początek nie ma jeszcze drogi
- H04 蒙 Méng — Niewiedza, która umie pytać
- H05 需 Xū — Czekanie i gotowość
- H06 訟 Sòng — Spór i granica eskalacji
- H07 師 Shī — Zbiorowa siła
- H08 比 Bǐ — Przynależność i wybór
- H09 小畜 Xiǎo Xù — Małe zatrzymanie
- H10 履 Lǚ — Krok przy ogonie tygrysa
- H11 泰 Tài — Przepływ
- H12 否 Pǐ — Zastój
- H13 同人 Tóng Rén — Wspólnota
- H14 大有 Dà Yǒu — Wielkie posiadanie
- H15 謙 Qiān — Pokora i miara
- H16 豫 Yù — Gotowość i poruszenie
- H17 隨 Suí — Podążanie
- H18 蠱 Gǔ — Naprawa
- H19 臨 Lín — Zbliżanie się
- H20 觀 Guān — Obserwacja
- H21 噬嗑 Shì Kè — Przegryzienie przeszkody
- H22 賁 Bì — Forma i treść
- H23 剝 Bō — Ogołocenie
- H24 復 Fù — Powrót
- H25 无妄 Wú Wàng — Granice kontroli
- H26 大畜 Dà Xù — Wielkie gromadzenie
- H27 頤 Yí — Odżywianie
- H28 大過 Dà Guò — Przeciążenie
- H29 坎 Kǎn — Niebezpieczeństwo
- H30 離 Lí — Jasność
- Przypisy do tekstu i warianty
- Słownik pojęć i konstrukcji
- Źródła i bibliografia wybrana
- Informacja o opracowaniu
Pytania o książkę
Ile heksagramów zawiera tom I?
Trzydzieści, od H01 Qián do H30 Lí.
Czy książka wyjaśnia losowanie monetami?
Tak. Ma osobny rozdział o tej procedurze.
Czy są komentarze historyczne?
Tak. Publikacja łączy tekst Zhouyi, komentarz i współczesną praktykę.
Czy wynik służy do przewidywania przyszłości?
Autor proponuje podejście refleksyjne i oddziela symbol od faktu.
Opracowanie przygotowano na podstawie dostępnego pełnego wydania PDF. Przed publikacją produkcyjną wymagane jest porównanie metryki z wydaniem Amazon i zatwierdzenie przez redakcję.
Autentyczny fragment książki
Wybrane strony źródłowego PDF: 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18. Udostępniamy wyłącznie wybrane strony; pozostała część publikacji jest dostępna w wydaniu na Amazon.
Strony PDF 1–6
Strona PDF 1
I CHING
GRAMATYKA PRZEMIANY
TOM I GÓRNA KSIĘGA — SHANGJING 上經
MARTIN NOVAK
Biblioteka Duszy
Tekst Zhouyi, komentarz historyczny, współczesna
praktyka
Strona PDF 4
SPIS TREŚCI
Wprowadzenie do I Ching
Wstęp do tomu I
Wprowadzenie do lektury
Jak losować heksagramy z zastosowaniem monet
H01 乾 Qián — Siła i właściwy moment
H02 坤 Kūn — Przyjmowanie i podtrzymywanie
H03 屯 Zhūn — Gdy początek nie ma jeszcze drogi
H04 蒙 Méng — Niewiedza, która umie pytać
H05 需 Xū — Czekanie i gotowość
H06 訟 Sòng — Spór i granica eskalacji
H07 師 Shī — Zbiorowa siła
H08 比 Bǐ — Przynależność i wybór
H09 小畜 Xiǎo Xù — Małe zatrzymanie
H10 履 Lǚ — Krok przy ogonie tygrysa
H11 泰 Tài — Przepływ
H12 否 Pǐ — Zastój
H13 同人 Tóng Rén — Wspólnota
H14 大有 Dà Yǒu — Wielkie posiadanie
H15 謙 Qiān — Pokora i miara
H16 豫 Yù — Gotowość i poruszenie
H17 隨 Suí — Podążanie
H18 蠱 Gǔ — Naprawa
H19 臨 Lín — Zbliżanie się
H20 觀 Guān — Obserwacja
H21 噬嗑 Shì Kè — Przegryzienie przeszkody
H22 賁 Bì — Forma i treść
H23 剝 Bō — Ogołocenie
H24 復 Fù — Powrót
H25 无妄 Wú Wàng — Granice kontroli
H26 大畜 Dà Xù — Wielkie gromadzenie
H27 頤 Yí — Odżywianie
H28 大過 Dà Guò — Przeciążenie
Strona PDF 5
H29 坎 Kǎn — Niebezpieczeństwo
H30 離 Lí — Jasność
Przypisy do tekstu i warianty
Słownik pojęć i konstrukcji
Źródła i bibliografia wybrana
Informacja o opracowaniu
Strona PDF 6
WPROWADZENIE DO I CHING
I Ching jako gramatyka przemiany
Zmiana rzadko przychodzi w postaci jasnej odpowiedzi. Częściej zaczyna się od drobnego przesunięcia: plan przestaje odpowiadać rzeczywistości, dawna relacja wymaga nowej rozmowy, zasób okazuje się ograniczony, a decyzja, która wczoraj była rozsądna, dziś niesie inny koszt. W takich chwilach szukamy pewności. Chcielibyśmy znać właściwy moment, rozpoznać cudze intencje, przewidzieć skutek i uwolnić się od ciężaru wyboru. I Ching nie zdejmie z nas tego ciężaru. Może natomiast pomóc dokładniej zobaczyć sytuację, w której wybór dojrzewa.
I Ching, czyli Yijing 易經, jest jedną z najdłużej komentowanych ksiąg chińskiej tradycji. U jego podstaw znajduje się Zhouyi 周易: dawny zbiór krótkich wypowiedzi związanych z praktyką wróżebną. To świat odmienny od naszego. Spotykamy w nim smoki i konie, myśliwych i władców, przeprawy przez rzekę, małżeństwa, wojny, uczty, ofiary i znaki pomyślności. Obrazy bywają surowe, pozornie niespójne, a ich język stawia tłumaczowi rzeczywisty opór. W późniejszych stuleciach tekst odczytywano przez filozofię, etykę, kosmologię i naukę o rządzeniu. Powstała bogata tradycja komentarzy, która pozostaje częścią historii I Ching, choć nie jest tożsama z jego najwcześniejszym rdzeniem.
Ta wielowarstwowość jest dla niniejszego wydania punktem wyjścia. Nie będę przedstawiał współczesnej interpretacji jako tajemnego znaczenia ukrytego przez starożytnych. Nie będę też sprowadzał księgi do muzealnego zabytku, którego obrazy nie mają już nic do powiedzenia. Interesuje mnie spotkanie dwóch porządków: historycznego tekstu, któremu należy się wierność, oraz życia czytelniczki i czytelnika, które wymaga samodzielnego rozeznania. Wierność źródłu oznacza również gotowość przyznania, że pewnych sformułowań nie potrafimy przełożyć w sposób bezsporny.
Księga składa się z sześćdziesięciu czterech heksagramów. Każdy jest układem sześciu linii ciągłych lub przerwanych, czytanych od dołu ku górze. W tradycyjnej konsultacji niektóre linie mogą się zmieniać, tworząc drugi układ.
Strony PDF 7–10
Strona PDF 7
Ta budowa pozwala myśleć o sytuacji nie jak o nieruchomym obrazie, lecz jak o konfiguracji, w której znaczenie mają pozycja, relacje, napięcia i moment. Sześćdziesiąt cztery heksagramy nie są jednak sześćdziesięcioma typami osobowości ani katalogiem gotowych wyroków.
Stanowią sześćdziesiąt cztery odmienne sposoby postawienia pytania o to, co właśnie się dzieje i jakie ruchy pozostają możliwe.
Z tego powodu proponuję czytać I Ching jako gramatykę przemiany. Gramatyka sama nie wypowiada za nas zdania; pozwala dostrzec związki między jego częściami. Podobnie heksagram nie podejmuje decyzji za człowieka. Pokazuje pewien układ: siłę, która wyprzedziła swój moment; oczekiwanie, w którym potrzebna jest gotowość; konflikt, którego nie warto prowadzić do ostatecznego zwycięstwa; przeciążenie, przy którym dalszy wysiłek grozi załamaniem konstrukcji. Są to możliwości odczytu, a nie obietnice przewidywania przyszłości.
W kolejnych rozdziałach spotkają się cztery wyraźnie oddzielone głosy. TEKST przywołuje chińskie wypowiedzi Zhouyi i ich polski przekład. TRADYCJA pokazuje, jak późniejsi komentatorzy rozwijali ich rozumienie. ODCZYT NOVAKA jest moją współczesną propozycją interpretacji: patrzeniem na zmianę przez relacje, czas, ograniczenia, koszt przejścia i możliwość odwrotu. PRAKTYKA sprowadza tę lekturę do rzeczywistego pytania, proporcjonalnego działania i późniejszego sprawdzenia jego skutków. Żaden z tych głosów nie powinien zastępować pozostałych.
Z księgą można pracować na dwa sposoby. Można czytać ją po kolei, pozwalając, by poszczególne obrazy stopniowo poszerzały język rozumienia sytuacji. Można też sięgnąć do określonego heksagramu podczas konsultacji, zapisać swoje pytanie i przyjrzeć się temu, co obraz rzeczywiście wnosi. W obu przypadkach warto oddzielić to, co wiemy, od tego, czego się domyślamy; to, co zależy od nas, od tego, co pozostaje poza naszą kontrolą; i to, co możemy sprawdzić, od tego, czego żadna symboliczna lektura nie potwierdzi.
W sprawach zdrowia, prawa, bezpieczeństwa, przemocy czy pieniędzy potrzebne są dane, rozmowy, dokumenty i właściwa pomoc. I Ching może uporządkować namysł nad decyzją, lecz nie zastępuje tych narzędzi. Ta granica nie odbiera księdze wartości.
Strona PDF 8
Chroni jej najważniejszą możliwość: pomagać człowiekowi rozpoznawać własny udział w zmieniającej się rzeczywistości, zamiast oddawać odpowiedzialność wyroczni.
Całość została podzielona zgodnie z tradycyjnym porządkiem na dwa tomy. Górna Księga, Shangjing 上經, zawiera heksagramy 1–30; Dolna Księga, Xiajing 下經, heksagramy 31–64.
Ten podział jest częścią historii przekazywania dzieła. Nie zakładam, że sam przez się ustanawia jedną ukrytą teorię świata. Pozwala jednak czytać obie części jako dwie rozległe przestrzenie doświadczenia. Pierwsza rozpoczyna się od siły i przyjmowania warunków, a kończy na niebezpieczeństwie i jasności. Druga otwiera się oddziaływaniem oraz trwałością, by dojść do dokonania i tego, co wciąż pozostaje niedokonane.
Ostatni heksagram całego dzieła nosi nazwę 未濟 — „Jeszcze nie dokonane”. To ważny finał dla księgi poświęconej zmianie. Nie zmusza nas do wyobrażenia sobie życia jako zadania, którego wszystkie etapy można raz na zawsze zamknąć. Pozwala raczej przyjąć, że każde osiągnięte uporządkowanie otwiera nową sytuację. Czytanie I Ching zaczyna się więc od uczciwego pytania o rzeczywistość. Kończy się powrotem do niej — już z większą uważnością na to, co można zrobić, co należy ochronić i co dopiero będzie można zrozumieć.
Strona PDF 9
WSTĘP DO TOMU I
Górna Księga — od siły do jasności
Pierwszy heksagram Górnej Księgi, 乾 Qián, składa się z sześciu linii ciągłych. Drugi, 坤 Kūn, z sześciu przerwanych. Tradycja zobaczyła w nich niebo i ziemię, twórczą siłę i zdolność przyjmowania. Łatwo potraktować je jako gotową opowieść o dwóch przeciwieństwach. Tymczasem już ich szczegółowe wypowiedzi komplikują prosty podział. Smok z Qian pozostaje ukryty, pojawia się, wznosi i w końcu sięga za wysoko. Kun mówi o szronie zapowiadającym lód, o worku związanym u wylotu, o żółtej szacie i o smokach walczących na pustkowiu. Żadna z tych konfiguracji nie daje człowiekowi bezwarunkowego pozwolenia na ruch. Obie kierują uwagę ku relacji między zdolnością a okolicznościami.
Właśnie ta relacja będzie jednym z przewodnich tematów Tomu I. Można mieć siłę, ale nie mieć jeszcze miejsca, w którym warto jej użyć. Można trafnie rozpoznać potrzebę działania, a mimo to nie znać drogi. Można dysponować zasobami i nie umieć ich zorganizować. Zdarza się również, że rzeczywistym postępem jest zdobycie informacji, wycofanie się o krok albo rezygnacja z przedsięwzięcia, które kosztowałoby zbyt wiele. Górna Księga dostarcza obrazów pozwalających rozróżniać te sytuacje bez redukowania ich do jednego hasła: działać lub czekać.
Po pierwszych dwóch heksagramach pojawiają się 屯 Zhūn i 蒙 Mèng. Początek napotyka trudność organizacji, a niewiedza domaga się właściwego pytania. Potem 需 Xū prowadzi do oczekiwania, 訟 Sòng do sporu, 師 Shī do zorganizowanej siły, a 比 Bǐ do łączenia się z innymi. Możemy czytać te następujące po sobie obrazy jako autorską ścieżkę refleksji: od posiadania zdolności do pytania, jak znaleźć warunki działania i jak współistnieć z ludźmi. Nie twierdzę przez to, że najwcześniejszy redaktor Zhouyi zapisał w tej kolejności nowoczesny podręcznik rozwoju. To świadomie współczesny sposób lektury tradycyjnego porządku.
Dalsze rozdziały pokazują, jak szybko zmienia się sens pozornie prostych pojęć. 小畜 Xiǎo Xù zatrzymuje wzrost, 履 Lǚ każe uważać na krok postawiony obok tygrysa. 泰 Tài przedstawia przepływ, 否 Pǐ jego zablokowanie. 同人 Tóng Rén kieruje uwagę ku wspólnocie, 大有 Dà Yǒu ku wielkim zasobom, 謙 Qiān ku mierze, a 豫 Yù ku poruszeniu i gotowości. W naszym odczycie każda z tych konfiguracji stawia inne pytanie.
Strona PDF 10
Przepływ może osłabić czujność, zasoby mogą stać się ciężarem, a gotowość bez kierunku — rozproszeniem. Istotna okazuje się nie sama ilość siły, lecz jakość jej użycia.
Środkowa część Górnej Księgi przynosi obrazy równie dalekie od łatwego optymizmu. 隨 Suí mówi o podążaniu, 蠱 Gǔ o naprawianiu tego, co uległo zepsuciu; 臨 Lín o zbliżaniu się, 觀 Guān o obserwacji. 噬嗑 Shì Kè posługuje się twardym obrazem przegryzania przeszkody, a 賁 Bì pyta o formę i ozdobę. 剝 Bō przedstawia stopniowe ogołocenie, po którym następuje 復 Fù — powrót. Czytając te heksagramy razem, łatwiej zobaczyć, że przemiana nie jest nieustannym wzrostem. Czasem polega na usunięciu tego, co przesłania rzeczywistość; czasem na odtworzeniu warunków, od których w ogóle można zacząć ponownie.
Sześć ostatnich heksagramów Tomu I wprowadza nas w graniczne doświadczenia działania. 无妄 Wú Wàng przypomina o zdarzeniach, których nie da się wpisać w plan. 大畜 Dà Xù mówi o wielkim gromadzeniu i utrzymywaniu siły, 頤 Yí o odżywianiu tego, od czego zależy życie, 大過 Dà Guò o konstrukcji przeciążonej ponad miarę. 坎 Kǎn powraca do niebezpieczeństwa, a 離 Lí do jasności, która sama potrzebuje oparcia. W autorskiej perspektywie finał ten jest ważny: rozeznanie dojrzewa nie wtedy, gdy znika zagrożenie, lecz wtedy, gdy potrafimy widzieć własne warunki bez pomniejszania ryzyka i bez dopowiadania sobie pewności.
Czytelnika może zaskoczyć, jak wiele miejsca zajmują w Zhouyi dawne sprawy społeczne: zwierzchnicy, małżeństwa, wyprawy, łowy, kara, obrzęd i wojna. Zachowałem te obrazy w polskim tekście, ponieważ stanowią jego tworzywo. Ich obecność nie oznacza jednak, że książka zaleca odtwarzanie dawnych hierarchii ani że każdy obraz posiada prosty odpowiednik we współczesnej psychologii. Przejście od starożytnej sceny do dzisiejszego doświadczenia wymaga komentarza; jest propozycją czytelniczą, którą należy sprawdzić w realnym kontekście.
Górną Księgę można czytać od początku do końca albo otwierać przy jednym heksagramie. W pierwszym przypadku warto śledzić nie tylko następujące po sobie obrazy, lecz także ich kontrasty: oczekiwanie i spór, przepływ i zastój, ogołocenie i powrót, przeciążenie i jasność. W drugim dobrze jest najpierw nazwać własną sytuację bez języka symboli, a dopiero potem zapytać, co dany rozdział pomaga zauważyć.
Strony PDF 11–14
Strona PDF 11
Obie drogi mogą prowadzić do staranniejszego pytania, pod warunkiem że nie traktujemy podobieństwa obrazu do życia jako dowodu na przyszłe wydarzenia.
Ten tom rozpoczyna się od smoka, który jeszcze nie powinien się ukazywać, a kończy na świetle, które potrzebuje podtrzymania. Pomiędzy nimi rozciąga się trzydzieści różnych konfiguracji decyzji, zależności i ograniczeń. Ich wspólnym tematem w niniejszej interpretacji jest dojrzewanie zdolności rozpoznawania momentu: kiedy wykonać ruch, kiedy pozwolić sytuacji się wyjaśnić, kiedy przyjąć pomoc, kiedy postawić granicę i kiedy odbudować to, co utraciło nośność. Dalsza część książki przechodzi od tych pytań do poszczególnych tekstów. Tam zaczyna się właściwa praca z I Ching: uważne czytanie, porównywanie możliwości oraz Powrót do rzeczywistości, w której każda interpretacja zostaje poddana próbie.
Strona PDF 12
WPROWADZENIE DO LEKTURY
Ten tom łączy cztery różne porządki. TEKST to przekazane wypowiedzi Zhouyi, przełożone na język polski i zestawione z oryginałem. TRADYCJA obejmuje późniejsze warstwy komentatorskie: Tuan, Xiang, Wang Bi i kolejne szkoły recepcji. ODCZYT NOVAKA to współczesne zastosowanie obrazów do rozumienia zmiany. PRAKTYKA prowadzi od pytania ku działaniu i sprawdzeniu skutku. Przechodzenie między tymi porządkami wymaga wyraźnego nazwania miejsca, z którego mówimy.
Heksagram opisuje możliwą konfigurację relacji i napięć; nie jest definicją charakteru czytelnika. Dany obraz nie dowodzi, że konkretna osoba postąpi w określony sposób. Dawne formuły pomyślności i niepomyślności należą do źródła, a nowoczesny wniosek praktyczny pozostaje hipotezą do sprawdzenia w faktach.
W konsultacji zapisujemy sytuację i pytanie jeszcze przed losowaniem. Zaznaczamy fakty, niewiadome, stawkę, horyzont i odwracalność ewentualnego kroku. Wynik sześciu linii czytamy od dołu ku górze. Linie 6 i 9 oznaczają formalną zmianę, a heksagram H₁ powstaje z odwrócenia tych linii. Nie jest automatyczną przepowiednią przyszłości.
Odczyt trygramów, pozycji linii oraz ich odpowiedniości należy do historycznie rozwijanej tradycji interpretacji. Nie każda jej reguła jest poświadczona jako pierwotny sens starożytnego Zhouyi. Podobnie pojedynczy chiński znak może nie mieć jednego bezspornego polskiego odpowiednika. Znaczenia sporne omawiamy w notach do przekładu, zamiast zamieniać interpretację w pewnik.
Granice odczytu pozostają ważne także tam, gdzie nie powtarzamy ich w każdym rozdziale. Symbol nie zastępuje pomiaru, diagnozy, umowy, opinii prawnej ani ustalenia czyjejś zgody. Szczególnie przy zdrowiu, przemocy, bezpieczeństwie i finansach potrzebne są sprawdzalne dane oraz odpowiednia pomoc. Trudne fragmenty starożytnego porządku społecznego pozostają w przekładzie jako świadectwo źródła, nie jako gotowe nakazy dla współczesnego czytelnika.
Na końcu konsultacji oddzielamy trzy rzeczy: fakt, proponowany sens i proporcjonalny ruch. Można działać, przeprowadzić mały test, zebrać dane, zabezpieczyć zasoby, zaczekać lub zrezygnować.
Strona PDF 13
Powrót to porównanie własnej wcześniejszej interpretacji z późniejszą rzeczywistością, także wtedy, kiedy tekst okazał się mało pomocny. Najlepszy odczyt nie usuwa niepewności; pomaga postępować z nią odpowiedzialnie.
Skąd pochodzi ta księga
Zhouyi — rdzeń dzisiejszego Yijing — wywodzi się ze starożytnych praktyk wróżebnych. W późniejszych stuleciach obrósł w komentarze, które przekształciły krótkie sceny, ostrzeżenia i pomyślne rozstrzygnięcia w język kosmologii, etyki i sztuki rządzenia. Nie są to warstwy wymienne. Przekład archaicznej wypowiedzi, średniowieczny komentarz i współczesna analogia potrzebują osobnego miejsca.
W niniejszym tomie zachowano klasyczny porządek Górnej Księgi: od 乾 Qian do 離 Li, czyli od H01 do H30. Tradycyjna granica między Shangjing a Xiajing jest tutaj granicą redakcyjną, nie twierdzeniem, że 30 pierwszych heksagramów tworzy odrębny model fizyczny świata.
Jak czytać tekst chiński i przekład
Każdy rozdział rozpoczyna się od chińskiego rdzenia i samodzielnego przekładu. Najpierw pojawia się wypowiedź całego heksagramu, potem sześć linii od dołu ku górze. H01 i H02 zawierają dodatkowe teksty 用九 oraz 用六. Słowa 吉 i 凶 oznaczają w tym systemie pomyślność i niepomyślność wypowiedzi wróżebnej, a nie automatycznie moralną ocenę człowieka.
Wybieram w głównym tekście przekład zrozumiały, nawet gdy pozostaje obcy stylistycznie. Gdy sens znaku jest sporny, w przypisie wskazuję wybraną lekturę i najważniejszą alternatywę. W szczególności 貞 zhen rozpatruję według konstrukcji, nie jako obowiązkową „wytrwałość”; 孚 fu może odsyłać do wiarygodności lub zaufania, lecz jego zakres jest starszy i bardziej złożony; 亨 heng w różnych miejscach ma związek z powodzeniem, przyjęciem albo rytuałem ofiarnym.
Odpowiedzialny odczyt
Pod nazwą ODCZYT NOVAKA przedstawiam współczesny model rozpoznawania konfiguracji sytuacji: jej zdolności, ograniczeń, chwili i kosztów możliwego ruchu. To propozycja praktyki interpretacyjnej autora, nie domniemana teoria zapisana przez starożytnych.
Strona PDF 14
Dobrą interpretację poznajemy po jakości pytań, proporcjonalności działania i możliwości powrotu do sprawdzalnych faktów — także wtedy, gdy odczyt nie był pomocny.
Strony PDF 15–18
Strona PDF 15
Jak losować heksagramy z zastosowaniem monet
Do jednej konsultacji potrzebujesz trzech monet, kartki i tekstu I Ching. Sześć rzutów daje sześć wartości linii, z których zbudujesz heksagram podstawowy H₀. Wartości 6 i 9 wyznaczają linie zmienne. Dopiero po zapisaniu całego wyniku przechodzisz do lektury. Ta instrukcja pozwala wykonać procedurę i później sprawdzić jej poprawność.
Zapisz pytanie przed pierwszym rzutem
Wpisz datę, jedno pytanie i krótki opis sytuacji. Oddziel fakty od przypuszczeń oraz zaznacz, jaką decyzję rzeczywiście możesz podjąć. Zamiast pytać „Co na pewno się wydarzy?”, możesz zapytać „Co powinienem sprawdzić przed przyjęciem tego zobowiązania?”. Zachowaj pierwotną notatkę. Późniejsze obserwacje dopisuj z nową datą.
Ustal wartości stron monet
W tej instrukcji przyjmujemy: reszka = 2, orzeł = 3. Wybierz trzy monety tego samego nominału, z łatwo rozpoznawalnymi stronami. Jeżeli nie mają orła lub rozróżnienie budzi wątpliwość, nazwij strony A i B: A = 2, B = 3. Zapisz to przypisanie przed konsultacją i zachowaj je przez wszystkie sześć rzutów.
Rzuć trzema monetami jednocześnie i dodaj ich wartości. Suma jednej trójki monet jest wartością jednej linii. Kolejność monet nie ma znaczenia. Jeśli wynik jest nieczytelny, na przykład moneta stoi na krawędzi, odnotuj zdarzenie i powtórz cały rzut trzech monet dla tej linii. Nie powtarzaj poprawnie odczytanego rzutu dlatego, że nie podoba ci się wynik.
Suma Strony
monet
Linia H₀
Status
Linia
po
zmianie
6 3 reszki: 2 + 2 + 2 yin, przerwana zmienna,
stare yin yang, ciągła
7
2 reszki i 1
orzeł
yang, ciągła
stabilna,
młode yang
yang, ciągła
8 1 reszka i 2 orły yin, przerwana stabilna,
młode yin yin, przerwana
9
3 orły: 3 + 3 +
3
yang, ciągła
zmienna,
stare yang
yin, przerwana
Strona PDF 16
Buduj układ od dołu
Pierwszy rzut tworzy linię 1 na samym dole rysunku. Drugi tworzy linię 2 nad nią. Kontynuuj aż do szóstego rzutu, który tworzy linię szczytową. Każdą sumę zapisz od razu. Yin rysuj jako linię przerwaną, yang jako ciągłą. Przy 6 i 9 dopisz wartość liczbową lub znak zmiany, aby odróżnić je od stabilnych 8 i 7. Sam rysunek H₀ nie zachowuje tej informacji.
Dolny trygram obejmuje linie 1–3, górny linie 4–6. W poniższym kluczu zapis 0 oznacza yin, 1 oznacza yang, a każdą trójkę czytamy od dołu do góry. Na przykład 001 oznacza dwie linie przerwane i nad nimi ciągłą. To pomoc techniczna w rozpoznaniu rysunku, bez przypisywania liczbom dodatkowego znaczenia.
Trygram Obraz tradycyjny Linie od dołu
乾 Qián niebo 111
兌 Duì jezioro 110
離 Lí ogień 101
震 Zhèn grzmot 100
巽 Xùn wiatr 011
坎 Kǎn woda 010
艮 Gèn góra 001
坤 Kūn ziemia 000
Strona PDF 17
Znajdź numer heksagramu
W macierzy wybierz wiersz odpowiadający dolnemu trygramowi oraz kolumnę odpowiadającą górnemu. Liczba na ich przecięciu to numer heksagramu w przyjętym porządku króla Wena. H01–H30 znajdziesz w Tomie I, H31–H64 w Tomie II. Jeśli wynik prowadzi do drugiego tomu, odczytaj tam właściwy tekst; podział książek nie zmienia procedury.
Dół / góra 乾
Qián
兌 Duì
離 Lí
震 Zhèn
巽 Xùn
坎 Kǎn
艮 Gèn
坤 Kūn
乾 Qián
1
43
14
34
9
5
26
11
兌 Duì
10
58
38
54
61
60
41
19
離 Lí
13
49
30
55
37
63
22
36
震 Zhèn
25
17
21
51
42
3
27
24
巽 Xùn
44
28
50
32
57
48
18
46
坎 Kǎn
6
47
64
40
59
29
4
7
艮 Gèn
33
31
56
62
53
39
52
15
坤 Kūn
12
45
35
16
20
8
23
2
Utwórz heksagram wynikowy H₁
Skopiuj rysunek H₀. Zmień każdą linię o wartości 6 z przerwanej na ciągłą, a każdą 9 z ciągłej na przerwaną. Linie 7 i 8 pozostaw na swoich miejscach bez zmiany. Ponownie rozpoznaj oba trygramy i znajdź numer w macierzy. Tak otrzymujesz H₁, formalny wynik zmiany zaznaczonych linii. Gdy wystąpiły wyłącznie 7 i 8, wpisz „brak linii zmiennych; brak odrębnego H₁” i pracuj z H₀.
Strona PDF 18
Przykład techniczny od pierwszego rzutu
Wartości od dołu: 6, 7, 8, 9, 8, 7. Linie H₀ od dołu to yin, yang, yin, yang, yin, yang. Dolny trygram jest wodą 坎 Kǎn, górny ogniem 離 Lí: macierz wskazuje H64 未濟 Wèi Jì. Zmienne są linie 1 i 4. Po ich odwróceniu otrzymujesz yang, yang, yin, yin, yin, yang. Dolny trygram to jezioro 兌 Duì, górny góra 艮 Gèn, więc H₁ = H41 損 Sǔn.
Pozycja Wynik rzutu H₀ H₁
1 6 yin yang
2 7 yang yang
3 8 yin yin
4 9 yang yin
5 8 yin yin
6 7 yang yang
Tabela przykładu biegnie w kolejności rzutów. Na rysunku heksagramu pozycja 1 będzie na dole, a 6 na górze. Zmiany nie przestawiają linii; odwracają jedynie ich postać w zaznaczonych miejscach.
Przeczytaj tekst i wybierz własny ruch
W podstawowym sposobie pracy tej trylogii czytaj najpierw wypowiedź H₀, następnie tekst każdej linii zmiennej od dołu ku górze, a na końcu wypowiedź H₁ jako perspektywę porównawczą. Przy wielu zmianach zachowaj wszystkie aktywne linie. Nie wybieraj dogodniejszej wypowiedzi w miejsce całego wyniku. Jest to jawna konwencja naszej praktyki; tradycje odczytu stosowały także inne reguły wyboru tekstu.
Przy sześciu liniach zmiennych w H01 lub H02 uwzględnij również szczególne wypowiedzi 用九 yòng jiǔ i 用六 yòng liù, zamieszczone przy tych heksagramach w Tomie I. Odróżnij tekst źródłowy od komentarza historycznego, odczytu Novaka i własnego skojarzenia. H₁ nie jest gwarantowaną przyszłością, a wynik monet nie potwierdza cudzych intencji ani danych o świecie.
Zakończ
konsultację
jednym
możliwym
ruchem,
warunkiem
jego
zatrzymania i datą Powrotu. Możesz zebrać informację, porozmawiać,
wykonać
dopuszczalną
próbę,
zabezpieczyć
zasób,
poczekać
lub
zrezygnować. W sprawach pilnych i przy wysokiej stawce pierwszeństwo
mają realne informacje, właściwe procedury i fachowa pomoc.
Tekst fragmentu został wyodrębniony z PDF i może różnić się typografią od wydania drukowanego. Materiał nie jest pełną lekturą.